Fil - Raymond CarverAmerikan edebiyatının fanatiği değilimdir. Ancak birkaç Amerikan yazar var ki, eserleri okuma listemin hep başında olur. Bu yüzden Can Yayınları 2015’in Mart ayında Raymond Carver’in “Fil” adlı öykü derlemesini bastığında, hemen satın aldım.

Raymond Carver’ı “Lütfen Sessiz Olur Musun, Lütfen?” adlı öykü derlemesinden tanıyorum. Çok beğenerek okumuştum. Yazarın oldukça özgün bir kurgulama tekniği var. Daha doğrusu, kurgu, alışık olduğumuz tarzda işlenmemiş Raymon Carver’in hikâyelerinde. Şöyle ki, sayfalarca süren öykülerde genellikle hiç-bir-şey olmaz. Çoğunlukla kahramanın bir devinimi yoktur, sadece bir durum anlatılır. Ancak öyle güzel anlatılır ki, okur aktarılan durumu birebir yaşar. Hisleri ustaca ileten yazarın öykülerinde mutlak bir can sıkıntısı vardır. Okur bu can sıkıntısını iliğine kadar hisseder, yaşar. Ve aslında öykünün sonunda yine bir şey olmaz. Baştan sona, hiç-bir-şey durumu ile karşı karşıyayızdır. Dünya kurtarılmaz, kahramanlar herhangi bir şeyi başarmazlar, her şey aynı kalır… okur hariç. Okurda bir duygu yoğunluğu bırakmıştır yazar, ve ağır bir yaşanmışlık hissi.

Derlemeye adını veren öyküye özellikle değinmek istiyorum. “Usta yazarlığın sihirli değneyi” diyorum ben bu duruma. Düşünülenin aksine, öykülerde herhangi bir filin hikâyesi yok, Hindistan’da veya hayvanat bahçesinde geçmiyor. “Fil” sözcüğü, tüm kitapta tek bir yerde geçiyor. Bir rüyasından bahseder kahraman ve şöyle der: “Ben omuzlarındayken babam yürümeye devam etti. Onun bir fil olduğunu farz ettim.”

 Bu kadar.

“Fil” sözcüğü kitapta başka hiçbir yerde geçmezken, var olmayan baba sembolizmiyle tüm öykülerdeki duygu istilasını açıklığa kavuşturuyor bu üçharfli sözcük.

 Dahice.

Son olarak, Raymond Carver’ın sağlam bir Çehov hayranı olması sebebiyle sanırım, diğer öykülerden ayrışan son öyküsünü yazar, Çehov’un hayatının son anlarına adamış. “Ayak İşi”, dehasında Çehov’un izlerini taşıyan Raymond Carver’in Rus modern kısa öykü kurucusuna bir saygı duruşu niteliğinde.

 Kitap ile ilgili daha detaylı bir değerlendirmeyi aşağıdaki linkten okuyabilirsiniz:

http://kitapzamani.zaman.com.tr/oyku/raymond-carver-in-son-oykuleri_550427

“Fil” – Raymond Carver (Can Yayınları, 1. Basım , Mart 2015)

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestEmail this to someonePrint this page